Μεγάλες ποσότητες φαιντανύλης παράγονται παγκοσμίως νόμιμα σε μεγάλα εργαστήρια παραγωγής φαρμάκων, ακριβώς επειδή έχει συγκεκριμένη και αποτελεσματική δράση σε φαρμακευτικά σκευάσματα. Η χώρα με τη μεγαλύτερη παραγωγή είναι η Κίνα, η οποία όμως από το 2019 προχώρησε σε σημαντικούς ελέγχους και περιορισμούς στην παραγωγή και διακίνησή της. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό διεθνές εμπόριο στις πρόδρομες ουσίες, δηλαδή τα χημικά συστατικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή φαιντανύλης.

Οταν η φαιντανύλη καταλήγει στις πιάτσες, συνήθως είναι σε μορφή σκόνης, που συχνά αντλείται από φαρμακευτικά σκευάσματα και στη συνέχεια αναμειγνύεται με άλλα οπιοειδή, με βενζοδιαζεπίνες ή με κοκαΐνη. Σε αυτή τη μορφή προωθείται στην παράνομη αγορά και φτάνει στους χρήστες.

«Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη πληροφορίες για εργαστήρια που παράγουν φαιντανύλη. Αυτή είτε εισάγεται από αλλού είτε αγοράζεται απευθείας από το Διαδίκτυο. Η διαδικτυακή αγορά – και ουσιών – άλλωστε αυξήθηκε πολύ στην περίοδο της πανδημίας» σημειώνουν στο «Βήμα» πηγές από τον ΟΚΑΝΑ.

Φθηνή και πανίσχυρη

Τα πράγματα κάνει ακόμη χειρότερα το γεγονός ότι ενώ είναι τόσο ισχυρή, η φαιντανύλη δεν κοστίζει ακριβά. «Επειδή είναι πολύ ισχυρή, δεν χρειάζεται να διακινηθούν πολύ μεγάλες ποσότητες. Αντί για 50 κιλά ηρωίνη, με ένα κιλό φαιντανύλη παράγεις την ίδια ποσότητα δόσεων» εξηγεί ο συντονιστής δράσεων δρόμου και ιδρυτής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού STEPS Τάσος Σμετόπουλος.

Στην Ευρώπη, η μόνη χώρα στην οποία είναι ευρέως διαδεδομένη η χρήση φαιντανύλης είναι η Εσθονία, όπου τα παράγωγά της ήταν ανέκαθεν η συνηθέστερη μορφή οπιοειδών. Τo 2017 οι εσθονικές αρχές έκλεισαν δύο παράνομα εργαστήρια που έφτιαχναν φαιντανύλη και κατέσχεσαν περίπου 10 κιλά της ουσίας, με αποτέλεσμα οι θάνατοι από υπερβολική δόση να δουν κάθετη μείωση.

Η ύπαρξη τέτοιων παράνομων εργαστηρίων στην Ευρώπη – και πολύ περισσότερο στην Ελλάδα – θα έχει τραγικές συνέπειες, καθώς το κόστος παραγωγής και διοχέτευσης του ναρκωτικού στην αγορά θα μειωθεί ακόμη περισσότερο. «Αν φέρει κανείς ένα κιλό κάποιου ναρκωτικού, π.χ. από το Αφγανιστάν, το κόστος εκτοξεύεται λόγω της διαδρομής, αλλά και της πιθανότητας να πιαστεί στη διαδρομή. Αν αυτό παράγεται σε μια «τρύπα» κάπου εδώ γύρω, το κόστος παραγωγής και μεταφοράς μειώνεται» λέει ο Τάσος Σμετόπουλος.

Σύμφωνα με την τελευταία (2022) ευρωπαϊκή έκθεση για τα ναρκωτικά του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA), το 2020 κατασχέθηκαν 1,3 κιλά φαιντανύλης στην Ολλανδία και 1,5 κιλά παραγώγων φαιντανύλης συνολικά στην Ευρώπη.

Πηγή: tovima.gr